De Brugse Buitenkleuterklas

Het idee.

Een kleuterleerkracht van onze school, Trees Sierens, volgde enkele jaren geleden een studiedag van Helle Heckman over haar openluchtklasje in Kopenhagen. Daar ontstond bij Trees het enthousiasme om aan onze kleuters, die veelal binnenshuis opgroeien, meer gelegenheid te geven om buiten in de natuur te spelen.

Het kleuterschoolteam ging samen op zoek naar manieren om dat te realiseren. Zo ontstond de
“bosdag”, één vaste dag in de week waar alle kleuters met hun leerkrachten door weer en wind naar het bos trekken. Deze bosdag is ondertussen helemaal ingeburgerd op school, en voor veel kleuters een hoogdag in de week. Ondertussen is daar ook een boerderijdag bijgekomen.

Op onze school werd in de voorbije jaren nog meer ervaring opgedaan met de heilzame werking van het buiten-zijn voor jonge kinderen. Zo hebben kleuterklassen op aanraden van de schoolarts, dokter Helena Marijns, twee opeenvolgende weken tot een maand buiten in het bos doorgebracht.

Deze positieve ervaringen en bezoeken aan de eerste Vlaamse buitenklas in de Gentse Steinerschool ‘De Teunisbloem’, hebben de wens doen ontstaan om nog een stap verder te gaan op deze weg en vanaf 1 september 2014 te starten met een buitenkleuterklas.

De eerste buitenkleuterklas

De eerste buitenkleuterklas voor kinderen van drie tot zes jaar is ontstaan in 1950 in Scandinavië. De Deense Ella Flautau bracht veel tijd door met haar eigen kinderen en buurkinderen in een nabijgelegen bos. Samen met enkele ouders had ze het idee om een ‘outdoor school’ op te richten.
Al vlug breidde het idee zich uit in heel Scandinavië. Nadien werden buitenkleuterklassen ook in Duitsland populair. Vandaag zijn er 300 buitenkleuterscholen in Duitsland en ook verschillende in Oostenrijk, Groot-Brittannië, Zwitserland, VSA, Canada enz.
De activiteiten gaan buitenshuis door in alle weersomstandigheden. Conventioneel speelgoed wordt er niet gebruikt. De kinderen spelen met alles wat ze in de natuur vinden.

De buitenklas van de Brugse Steinerschool

Op vraag van de directie gaf het bestuur zijn fiat om het idee van een buitenklas af te toetsen bij leraren, medewerkers en ouders. In alle geledingen van de school werd het idee enthousiast onthaald. De allereerste infoavond was een schot in de roos. Het aantal inschrijvingen voor het project is al groter dan het aantal voorziene plaatsen. De kinderen die eerst ingeschreven zijn, mogen deelnemen en de andere komen op de wachtlijst. Er zijn geen financiële implicaties voor de ouders.

De buitenklas is een normale kleuterklas waar leerinhouden anders worden aangeboden. Aan alle ontwikkelingsdoelen wordt gewerkt, alleen de manier waarop kan verschillen. De voorbereiding op schoolrijpheid kan ook buiten gebeuren met materialen uit de natuur.
Natuurbeleving is de eerste stap om tot kennis van de natuur te komen. De eerbied en verwondering die groeit, is de beste voorbereiding om tot milieubewustzijn te komen.

De praktische uitwerking

Onze school heeft twee peuterklassen en drie kleuterklassen. Eén van de kleuterklassen wordt een buitenklas, de andere blijven ‘traditionele’ kleuterklassen.

Eén van de pijlers in onze kleuterklassen is ritme. Dat blijft belangrijk, het geeft structuur en ordent de dag. Kinderen voelen zich er veilig bij. Net zoals in de klas verloopt elke dag in een vast ritme. We doen gelijkaardige activiteiten in het bos maar die zijn aangepast.
Om 8.30 uur vertrekken we uit de school en wandelen naar ons eigen plekje. We hebben het geluk dat we een mooi privéterrein mogen gebruiken op loopafstand van de school.
Net als in een binnenklas starten we in het bos met een kringspel. Daarna krijgen de kinderen gelegenheid om vrij te spelen tussen de prachtige bomen of in het meer omsloten gedeelte met kleine hoekjes waar de fantasie volop kan stromen. Zoals binnen ook gebeurt, worden de kinderen uitgenodigd om te helpen bij het werk van de juffen, zoals hout zagen, het domein onderhouden, knollen planten in de herfst, koorden draaien om mee te spelen, voorbereiden van jaarfeesten, …
Ook buiten moet na het vrij spel worden opgeruimd. Daarna worden er vingerspelletjes gedaan en er wordt gezongen. Onder een afdakje waar we een kring maken met boomstronkjes, eten we een gezonde maaltijd (granenpap, brood, fruit) – er wordt ook gedacht aan iets warms waarbij we gebruik willen maken van een hooikist. Er wordt nog een verhaal verteld en dan wandelen we terug naar school, waar we om 12.00 uur aansluiten bij de andere klasjes voor het middagmaal en een rustmomentje. In de namiddag blijven we op school.

Onze buitenklas wordt begeleid door onze bezielde kleuterleidster, Trees Sierens en een kinderverzorgster, Elke Cooremans: allebei enthousiaste en ervaren “buitenmensen”…

Brugge, mei 2014
Contactpersonen:
Leerkracht: Trees Sierens
Directie: Niek Knockaert
basis(at)steinerschoolbrugge.be

De Brugse Buitenklas in de media:

http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-brugge/steinerschool-start-met-buitenklas-a1938557/

http://www.lokaal-nieuws.be/newsdetail.aspx?article=2671653

http://www.focustv.be/nieuws/wachtijst-voor-buitenklas-brugge

 

 

Steinerschool 'Guido Gezelle' Brugge - Astridlaan 86 - 8310 Assebroek - tel 050 37 00 75 - basis(at)steinerschoolbrugge.be - middelbaar(at)steinerschoolbrugge.be